Chó có hiểu tiếng người không? Dạy chó nghe lời như thế nào?

Chó từ lâu đã được biết đến là loài vật thông minh, trung thành và luôn sẵn sàng làm theo mệnh lệnh của chủ nhân. Chính sự nhạy bén và khả năng tương tác cao này khiến nhiều SEN không khỏi thắc mắc: Liệu chó có hiểu tiếng người không? Đâu là những biểu hiện cho thấy chó có thể hiểu được câu nói của bạn? Và quan trọng hơn, làm thế nào để dạy chó nghe lời chủ?

Nếu đây cũng là những điều bạn đang quan tâm trong hành trình nuôi dạy thú cưng thì hãy cùng Bệnh viện thú y Tropicpet tìm hiểu về khả năng giao tiếp của loài chó cũng như cách để xây dựng mối liên kết vững chắc với người bạn bốn chân của mình trong bài viết sau.

Chó có hiểu tiếng người không?

Khi nuôi chó, liệu SEN có để ý rằng mỗi khi bạn đưa ra một mệnh lệnh nào đó hoặc đơn giản là trò chuyện cùng thú cưng thì chúng sẽ ngay lập tức phản ứng lại hoặc có dáng vẻ lắng nghe rất chăm chú hay không? Đây không chỉ là biểu hiện của tình cảm gắn bó với chủ nhân mà còn là minh chứng cho khả năng tiếp nhận ngôn ngữ ở mức cơ bản của loài chó.

Theo một nghiên cứu từ Đại học Eötvös Loránd (Hungary), bộ não của chó xử lý từ ngữ bằng bán cầu não trái và phân tích ngữ điệu bằng bán cầu não phải, tương tự cách não bộ con người hoạt động khi xử lý ngôn ngữ. Điều này cho thấy chó thực sự có khả năng hiểu tiếng người ở một mức độ nhất định.

Tuy nhiên, khả năng hiểu tiếng người của chó vẫn rất giới hạn. Chúng chỉ ghi nhớ tốt các từ ngắn, rõ ràng và được lặp đi lặp lại nhiều lần trong quá trình giao tiếp hàng ngày chứ không thể tiếp nhận những câu nói dài dòng phức tạp hay có thể nhận ra sự khác biệt trong ngữ điệu như con người.

Do đó, những từ có âm gần giống nhau hoặc sự thay đổi nhẹ trong tông giọng sẽ khiến chó bị nhầm lẫn, dẫn đến việc chúng lúng túng không biết làm gì hoặc phản hồi sai. Ví dụ, nếu bạn thay đổi liên tục giữa các mệnh lệnh na ná nhau như “ngồi”, “thôi”, “rời đi” thì chó sẽ vô cùng lúng túng vì không hiểu được sự khác biệt giữa các từ này.

Ngoài khả năng nhận biết từ ngữ, trí nhớ tốt và bản tính sống tình cảm cũng giúp chó hình thành mối liên kết với lời nói của chủ nhân. Chúng có xu hướng cố gắng làm hài lòng người nuôi bằng cách phản ứng lại các tín hiệu đã quen thuộc. Nếu được huấn luyện kiên trì và nhất quán, nhiều chú chó có thể ghi nhớ và phản hồi chính xác với hàng chục mệnh lệnh khác nhau, nhất là những giống nổi bật về trí thông minh như Poodle, Border Collie hay Becgie Đức.

Dấu hiệu cho thấy chó hiểu tiếng người

Nếu quan sát kỹ hành vi của chó khi tương tác với chúng hằng ngày, SEN sẽ dễ dàng nhận ra những biểu hiện cho thấy chúng có thể “hiểu” một số câu nói quen thuộc của bạn, chẳng hạn như:

Chó đáp lại bằng ngôn ngữ cơ thể

Khác với con người giao tiếp với nhau bằng ngôn ngữ, chó lại thường thể hiện sự hiểu biết thông qua hành vi và cử chỉ cơ thể. Chẳng hạn, khi bạn nói “đi dạo”, chúng sẽ nhảy lên vui mừng chạy ra cửa, đuôi vẫy mạnh và giậm chân liên tục. Khi nghe từ “ăn cơm”, nhiều bé sẽ lập tức chạy đến khu vực đặt bát thức ăn với khuôn mặt háo hức, thè lưỡi và vẫy đuôi liên tục.

Những phản ứng như ngẩng đầu, dựng tai, liếm mõm, dụi đầu hoặc vểnh đuôi đều là cách chó phản hồi lời nói của bạn bằng ngôn ngữ cơ thể, cho thấy chúng đang cố gắng đáp lại bạn theo cách hiểu của mình.

☞ Xem thêm: Khám phá ngôn ngữ của chó và cách “đọc vị” suy nghĩ thú cưng

Chó thực hiện mệnh lệnh của bạn

Một dấu hiệu rõ ràng nhất chứng minh chó hiểu lời chủ là chúng thực hiện theo những mệnh lệnh mà bạn yêu cầu như “ngồi”, “nằm”, “đứng lên”, “bắt tay”, “im lặng”, “vào chuồng”… Với những câu lệnh được huấn luyện từ nhỏ và lặp lại nhiều lần, chó thường phản xạ nhanh chóng, thậm chí là hiểu ngay cả khi bạn chỉ nói bằng ánh mắt hoặc cử chỉ cơ thể. Điều này không chỉ nhờ ghi nhớ từ ngữ, mà còn là sự kết hợp giữa cử chỉ và biểu cảm khuôn mặt của bạn lẫn hoàn cảnh mà chúng có thể quan sát và phân tích.

Cách huấn luyện để chó hiểu tiếng người

Việc huấn luyện chó để chúng có thể hiểu và phản ứng đúng với lời nói không phải là điều quá khó, miễn là bạn thấu hiểu được tâm lý của thú cưng và dạy dỗ một cách kiên nhẫn, nhất quán. Tropicpet gửi tới bạn một số lời khuyên để huấn luyện chó hiểu tiếng người:

Huấn luyện chó từ khi chúng còn nhỏ

Giai đoạn từ 2 đến 6 tháng tuổi được xem là giai đoạn vàng để hình thành những thói quen tốt và hành vi tích cực cho chó. Ở độ tuổi này, chó con bắt đầu tò mò muốn khám phá thế giới xung quanh và có khả năng tiếp thu rất nhanh. Đây cũng là thời điểm mà chó chưa hình thành thói quen xấu và dễ tiếp nhận các chỉ dẫn từ người nuôi.

Việc bắt đầu huấn luyện trong giai đoạn này không chỉ giúp chó làm quen với việc phản hồi các mệnh lệnh cơ bản như “ngồi xuống”, “lại đây”,… mà còn dần thiết lập liên kết giữa lời nói của bạn và hành động chó cần làm trong não bộ của chúng. Ngoài ra, dạy chó từ nhỏ còn góp phần xây dựng tính kỷ luật, khiến chúng trở nên ngoan ngoãn, dễ kiểm soát hơn khi trưởng thành.

☞ Xem thêm: Top các cách huấn luyện chó con hiệu quả

Dạy những mệnh lệnh từ đơn giản đến nâng cao

Mặc dù việc dạy dỗ thú cưng cần được bắt đầu càng sớm càng tốt, nhưng bạn cũng không nên dạy quá nhiều mệnh lệnh phức tạp ngay từ đầu. Thay vào đó, hãy dạy chó những từ ngắn, rõ ràng và mang tính hành động như: “ngồi”, “lại đây”, “ăn”, “đứng dậy”, “không”,…

Khi chó đã ghi nhớ và thực hiện thuần thục theo các câu lệnh cơ bản, bạn có thể tăng độ khó dần theo thời gian bằng những thử thách như tìm đồ, đánh hơi, báo hiệu khi có người lạ,…. Một lưu ý quan trọng là bạn nên sử dụng cùng một từ cố định cho mỗi hành động, tránh thay đổi cách diễn đạt vì điều này có thể khiến chó bị loạn hoặc không hiểu ý bạn muốn nói.

Lặp lại mệnh lệnh thường xuyên

Tương tự như con người, chó có thể ghi nhớ và phản hồi tốt các mệnh lệnh nếu được lặp lại thường xuyên trong quá trình huấn luyện. Tuy nhiên, khả năng tiếp thu ngôn ngữ ở mỗi giống chó là khác nhau, phụ thuộc vào mức độ thông minh, khả năng tập trung và sự gắn kết với chủ nhân.

Theo tài liệu nổi tiếng “The Intelligence of Dogs” của giáo sư Stanley Coren, những giống chó thông minh hàng đầu như Border Collie, Poodle hay Becgie có thể hiểu và ghi nhớ một mệnh lệnh mới chỉ sau chưa đến 5 lần lặp lại. Trong khi đó, các giống chó có trí thông minh ở mức trung bình như Corgi, Phốc sóc,… có thể cần đến 5 – 15 lần lặp lại để ghi nhớ cùng một mệnh lệnh. Điều này không có nghĩa là chúng kém thông minh, mà chỉ đơn giản là cần thêm một chút thời gian và sự kiên nhẫn từ người huấn luyện.

☞ Xem thêm: TOP 10 giống chó thông minh nhất thế giới mà ai cũng mê

Thưởng cho thú cưng nếu chúng làm tốt

Trong quá trình huấn luyện thú cưng, mỗi lần chó thực hiện đúng yêu cầu, bạn hãy thưởng cho chúng bằng bánh thưởng, vuốt ve, lời khen hoặc một khoảng thời gian được chơi đùa tự do tuỳ theo sở thích riêng của mỗi cá thể. Phản xạ có điều kiện sẽ giúp chó liên kết hành vi tốt với phần thưởng, từ đó khuyến khích việc nghe lời và làm đúng lệnh nhiều hơn. Lưu ý rằng phần thưởng nên được đưa ra ngay lập tức sau hành vi đúng để não bộ chó liên kết được hai yếu tố này một cách chính xác.

Đưa chó tới trung tâm huấn luyện hoặc trường học cho thú cưng

Nếu bạn không có thời gian hoặc gặp khó khăn trong việc huấn luyện chó thì có thể cân nhắc đưa chó tới trung tâm huấn luyện chuyên nghiệp. Tại đây, chó sẽ được huấn luyện theo giáo trình phù hợp với độ tuổi, tính cách và giống loài. Ngoài ra, môi trường tập trung cùng các bạn đồng loại cũng giúp chúng học hỏi nhanh hơn và hình thành thói quen nghe lời hiệu quả hơn.

☞ Xem thêm: 4 Cách dạy chó đi vệ sinh đúng chỗ

Như vậy, câu trả lời cho thắc mắc “Chó có hiểu tiếng người không?” là có thể, tuy nhiên chúng không có khả năng phân tích cụ thể ngôn ngữ lẫn giọng điệu như con người nên chỉ ghi nhớ được những mệnh lệnh đơn giản nếu được dạy dỗ đúng cách, nhất quán. Mong rằng thông qua bài viết trên đây của Tropicpet, bạn đọc đã biết thêm thông tin hữu ích để có thể huấn luyện cho thú cưng hiểu tiếng người và nghe lời mình răm rắp.

Nếu còn bất cứ thắc mắc nào liên quan đến việc nuôi dạy cún cưng hoặc đang tìm kiếm một địa chỉ thú y uy tín để gửi gắm sức khoẻ thú cưng của mình thì bạn hãy ghé chi nhánh Tropicpet gần nhất để nhận được sự hỗ trợ tận tình từ đội ngũ bác sĩ và nhân viên chuyên nghiệp của chúng tôi. Tropicpet luôn sẵn sàng đồng hành cùng các SEN trên hành trình chăm sóc thú cưng, giúp các bé có một cuộc sống khoẻ mạnh và hạnh phúc để gắn bó thật lâu dài với gia đình bạn.