Nhận biết dấu hiệu mèo bị dại để bảo vệ mèo và gia đình bạn

Bệnh dại là một bệnh nguy hiểm ảnh hưởng đến hệ thần kinh, có thể lây truyền từ động vật sang người qua vết cắn hoặc vết cào. Dấu hiệu mèo bị dại thường không dễ nhận biết ở giai đoạn đầu, nhưng khi bệnh phát triển, triệu chứng sẽ trở nên rõ rệt và nghiêm trọng.

Trong bài viết này, Bệnh viện thú y Tropicpet sẽ cung cấp cho bạn những thông tin liên quan đến nguyên nhân, dấu hiệu nhận biết mèo bị dại, những cách xử lý khi nghi ngờ mèo mắc bệnh và các biện pháp phòng ngừa hiệu quả.

Bệnh dại là gì?

Bệnh dại là một bệnh truyền nhiễm nguy hiểm do virus dại (Rabies virus) gây ra, ảnh hưởng đến hệ thần kinh trung ương của động vật có vú, bao gồm cả mèo và con người. Virus này thường lây lan qua nước bọt của động vật bị nhiễm bệnh, đặc biệt qua vết cắn, vết cào hoặc vết thương hở.

Ở mèo, bệnh dại hiếm hơn so với chó, nhưng vẫn có nguy cơ cao, đặc biệt là ở những con mèo sống tự do hoặc không được tiêm phòng định kỳ đầy đủ.

Nguyên nhân mèo mắc bệnh dại

Dưới đây là những nguyên nhân chính khiến mèo bị dại mà chủ nuôi cần lưu ý để phòng tránh:

• Bị động vật dại cắn hoặc cào: Mèo thường bị lây nhiễm virus dại khi bị động vật khác đã mắc bệnh cắn hoặc cào. Virus tồn tại trong nước bọt của động vật dại và lây lan qua vết thương hở.
• Tiếp xúc với dịch tiết của động vật mắc bệnh: Dù hiếm gặp hơn, mèo cũng có thể bị nhiễm dại khi tiếp xúc trực tiếp với nước bọt hoặc máu của động vật mắc bệnh qua niêm mạc mắt, mũi, hoặc miệng.
• Tiếp xúc với động vật hoang dã: Mèo thường hay săn mồi hoặc tiếp xúc với các loài vật khác như chuột, chó, dơi, cáo, chồn hoặc mèo hoang, làm tăng nguy cơ nhiễm bệnh.
• Không được tiêm phòng: Mèo không được tiêm phòng vaccine dại sẽ có nguy cơ cao bị lây nhiễm nếu tiếp xúc với nguồn bệnh.

Dấu hiệu mèo bị dại trong từng giai đoạn

Việc nhận biết các dấu hiệu mèo bị dại sẽ giúp bạn hành động kịp thời. Thông thường, mèo bị dại sẽ trải qua ba giai đoạn chính với các triệu chứng khác nhau:

Giai đoạn 1: Giai đoạn khởi phát

Thời gian ủ bệnh dại ở mèo thường kéo dài từ 10 ngày đến 2 tháng, phụ thuộc vào lượng virus truyền vào cơ thể qua vết cắn và khả năng đáp ứng miễn dịch của mèo. Trong giai đoạn này, các triệu chứng lâm sàng thường chưa rõ ràng, nhưng có thể xuất hiện một số dấu hiệu bất thường:

• Thay đổi hành vi đột ngột: Mèo trở nên sợ hãi, dễ kích động hoặc có biểu hiện thân thiện một cách bất thường so với tính cách thông thường.
• Chán ăn, bỏ ăn: Mèo có thể chán ăn, bỏ ăn hoặc thờ ơ kể cả với thức ăn quen thuộc.
• Liếm hoặc cắn vết thương: Mèo thường xuyên liếm hoặc cắn mạnh vào vị trí vết thương bị nhiễm virus.

Đây là giai đoạn ủ bệnh, các triệu chứng thường không đặc trưng và dễ bị nhầm lẫn với các phản ứng tâm lý khác của mèo như stress hoặc lo âu. Điều này khiến người nuôi khó nhận ra mèo đang nhiễm bệnh dại. Thông thường, sau khoảng 15 ngày từ khi xuất hiện những biểu hiện ban đầu, bệnh dại mới tiến triển mạnh hơn.

☞ Xem thêm: 4 lý do khiến mèo bỏ ăn và cách xử lý hiệu quả

Giai đoạn 2: Giai đoạn kích động

Khi bước vào giai đoạn này, các biểu hiện của bệnh dại sẽ rõ ràng hơn. Các hành vi của mèo cũng nguy hiểm hơn vì chúng có xu hướng tấn công con người và động vật khác.

• Hiếu chiến: Mèo trở nên hung dữ, cào hoặc cắn bất cứ thứ gì xung quanh.
• Tiếng kêu bất thường: Kêu gào liên tục với âm thanh khàn đục.
• Chảy nước dãi nhiều: Nước dãi chảy không kiểm soát do cơ hàm và họng bị liệt.
• Nhạy cảm ánh sáng hoặc âm thanh: Mèo dễ bị kích thích bởi ánh sáng hoặc tiếng động.

Giai đoạn 3: Giai đoạn liệt

Giai đoạn cuối cùng này thường kéo dài 1 – 2 ngày trước khi mèo tử vong. Các biểu hiện cụ thể bao gồm:

• Liệt cơ, đặc biệt là ở chân sau.
• Họng bị liệt, mèo không thể nuốt hoặc kêu.
• Suy yếu toàn thân, dẫn đến tử vong.

Làm gì khi nghi ngờ mèo bị dại?

Khi phát hiện hoặc nghi ngờ mèo bị dại, dưới đây là những việc bạn nên thực hiện để đảm bảo an toàn cho bản thân, các thành viên khác trong gia đình và cộng đồng:

• Cách ly mèo ngay lập tức: Đưa mèo vào một khu vực riêng biệt, tránh tiếp xúc với người và các động vật khác. Đeo găng tay hoặc dùng dụng cụ bảo hộ khi xử lý mèo để tránh bị cắn hoặc cào.
• Liên hệ với bác sĩ thú y: Thông báo ngay với bác sĩ thú y để được tư vấn và đưa ra hướng xử lý phù hợp. Nếu mèo có hành vi hung dữ, hãy nhờ đến sự hỗ trợ của chuyên gia để đảm bảo an toàn.
• Báo cáo với cơ quan thú y địa phương: Báo cáo trường hợp mèo nghi bị dại cho cơ quan thú y địa phương để họ tiến hành kiểm tra và ngăn ngừa lây lan dịch bệnh.
• Theo dõi sức khỏe cá nhân: Nếu bạn hoặc ai đó bị mèo cắn hoặc cào, hãy rửa sạch vết thương bằng xà phòng và nước trong ít nhất 15 phút, sử dụng dung dịch sát trùng như cồn hoặc povidone-iodine để làm sạch, sau đó đến cơ sở y tế để tiêm phòng ngay.

Phòng ngừa mèo mắc bệnh dại

Cho đến nay vẫn chưa có phương án để điều trị khỏi bệnh dại ở mèo, vì vậy cách tốt nhất để giảm thiểu khả năng mắc bệnh dại đó là thực hiện các biện pháp phòng ngừa.

• Tiêm phòng dại định kỳ: Tiêm phòng là cách hiệu quả nhất để bảo vệ mèo khỏi bệnh dại. Đảm bảo tiêm phòng đầy đủ khi mèo đạt từ 3 tháng tuổi và tiêm nhắc lại hàng năm.
• Hạn chế mèo tiếp xúc với động vật hoang dã: Tránh để mèo ra ngoài một cách tự do, đặc biệt ở các khu vực có nhiều động vật hoang dã. Giám sát khi mèo chơi ngoài trời.
• Duy trì môi trường sống sạch sẽ: Loại bỏ các động vật hoang dã hoặc không rõ nguồn gốc khỏi khu vực sống. Đảm bảo mèo luôn được chăm sóc trong môi trường an toàn.
• Theo dõi sức khỏe định kỳ: Đưa mèo đến bác sĩ thú y kiểm tra định kỳ để phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường.
• Nâng cao ý thức cộng đồng: Cảnh báo những người xung quanh về nguy cơ của bệnh dại và tầm quan trọng của việc tiêm phòng cho thú nuôi.

☞ Xem thêm: Tiêm phòng dại cho mèo, chi phí và những điều cần biết

Các câu hỏi liên quan thường gặp