Sán chó là gì? Có nguy hiểm không? Cách phòng ngừa và điều trị

Khi mới bắt đầu nuôi chó, chắc hẳn nhiều SEN từng được cảnh báo về nguy cơ thú cưng có thể bị nhiễm sán chó. Tuy nhiên, không phải ai cũng hiểu rõ sán chó là gì, ảnh hưởng đến thú cưng và con người như thế nào, do đó dẫn đến tâm lý chủ quan trong việc phòng ngừa và điều trị loài ký sinh trùng nguy hiểm này cho chó.

Trong bài viết dưới đây, Bệnh viện thú y Tropicpet sẽ giúp bạn trang bị đầy đủ thông tin về sán chó, từ nguyên nhân, biểu hiện đến cách điều trị và phòng ngừa đúng cách để bảo vệ thú cưng và cả gia đình bạn.

Sán chó là gì?

Sán chó là tên gọi dân gian dùng để chỉ một số loại ký sinh trùng đường ruột phổ biến ở chó, đặc biệt là chó con hoặc những bé chưa được tẩy giun định kỳ. Trong đó, bên cạnh giun đũa chó (Toxocara canis) là loài thường được nhắc đến nhiều nhất, còn có sán dây (Dipylidium caninum) cũng là một loại ký sinh trùng nguy hiểm thường gặp. Các loại sán này chủ yếu cư trú trong ruột non, bám vào thành ruột để hút chất dinh dưỡng từ vật chủ nhằm phát triển và sinh sản.

Vòng đời của sán chó bắt đầu khi chó vô tình nuốt phải hoặc vết thương hở trên cơ thể không may bị dính trứng sán hoặc ấu trùng có trong môi trường ô nhiễm. Sau khi vào cơ thể, trứng nở thành ấu trùng, tiếp tục phát triển thành sán trưởng thành và bắt đầu sinh sản. Trứng sán được thải ra ngoài theo phân, từ đó lây lan sang đất, nước, thức ăn hoặc các vật chủ trung gian trước khi tiếp cận được cá thể chó khác.

Sán chó lây truyền như thế nào?

Tình trạng chó bị nhiễm sán khá phổ biến do loài ký sinh trùng này có khả năng phát triển nhanh và lây lan qua nhiều con đường khác nhau, điển hình như:

Lây nhiễm từ chó mèo bị sán

Một trong những con đường lây nhiễm sán chó trực tiếp và phổ biến nhất là khi chó vô tình giẫm lên hoặc liếm phải phân của chó, mèo đã nhiễm bệnh. Trứng và ấu trùng sán có khả năng tồn tại trong chất thải nhiều ngày và dễ dàng xâm nhập vào cơ thể chó khỏe mạnh. Bên cạnh đó, việc để thú cưng tiếp xúc gần với vật nuôi đang mang mầm bệnh cũng tiềm ẩn nguy cơ lây nhiễm cao, ngay cả khi chúng có những hành vi tưởng chừng vô hại như ngửi hậu môn, liếm lông nhau, chơi chung đồ chơi, ngủ cùng ổ hay dùng chung bát ăn uống.

Lây nhiễm khi tiếp xúc với đất cát bẩn

Ở những khu vực có nhiều gia đình nuôi chó thả rông hoặc thường có thói quen vứt phân chó ra ngoài vườn ruộng, nguy cơ đất cát bị nhiễm trứng giun sán là rất cao. Với bản tính nghịch ngợm, thích đào bới, lăn lộn trên nền đất hoặc ngậm, liếm láp các vật thể lạ khi dạo chơi ngoài trời, cún cưng của bạn rất dễ tiếp xúc với nguồn mầm bệnh và vô tình nhiễm sán chó mà người nuôi không hề hay biết.

Lây nhiễm khi chó ăn phải thực phẩm có ấu trùng sán

Cho chó ăn thịt, cá sống hoặc tái, các loại nội tạng động vật như gan, tim, phổi… từ những con vật đã nhiễm bệnh hoặc chưa được sơ chế kỹ lưỡng, rau củ quả chưa được rửa sạch trước khi chế biến,… đều có thể khiến chó nuốt phải trứng sán. Ngoài ra, thói quen săn bắt và ăn các loài động vật hoang dã như chuột, chim, dơi,… cũng tiềm ẩn nguy cơ cao khiến chó nhiễm giun sán và các loại ký sinh trùng nguy hiểm khác.

☞ Xem thêm: Chó không ăn được gì, làm gì khi chó bị ngộ độc thức ăn?

Lây từ chó mẹ sang chó con

Ít ai biết rằng sán chó hoàn toàn có thể lây truyền từ chó mẹ sang chó con trong thời kỳ mang thai hoặc khi cho con bú. Ấu trùng sán chó có thể xuyên qua nhau thai hoặc truyền qua sữa mẹ để đi vào cơ thể chó con. Do chó con trong những tuần đầu đời còn quá nhỏ để sử dụng thuốc tẩy giun, ký sinh trùng sẽ có điều kiện phát triển nhanh chóng, khiến chó con ngày càng ốm yếu và bị suy giảm sức đề kháng nghiêm trọng.

Sán chó có nguy hiểm không?

Sau khi đã hiểu rõ sán chó là gì và khả năng lây nhiễm của loài ký sinh này, người nuôi cũng nên nhận thức được mức độ nguy hiểm mà bệnh sán gây ra đối với thú cưng lẫn chính mình như sau:

Đối với thú cưng

Ở chó mèo, sán thường ký sinh trong ruột và gây cản trở quá trình hấp thụ dinh dưỡng, khiến thú cưng bị sụt cân, chậm lớn, bụng phình to, lông xơ xác, kèm theo các biểu hiện như tiêu chảy, nôn ói kéo dài dù được chăm sóc kỹ lưỡng.

Nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, sán có thể sinh sôi nhanh chóng, dẫn đến tắc ruột, thiếu máu, rối loạn tiêu hóa mạn tính, suy giảm hệ miễn dịch và ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe tổng thể. Trong nhiều trường hợp, tình trạng này có thể đe dọa tính mạng, đặc biệt là với chó con, chó già hoặc chó đang mắc nhiều bệnh nền.

Đối với người nuôi

Không chỉ gây hại cho chó, sán chó còn có khả năng lây lan sang người và tiềm ẩn nhiều nguy cơ sức khoẻ nghiêm trọng. Khi trứng sán xâm nhập vào cơ thể người, chúng không phát triển thành sán trưởng thành mà di chuyển đến các cơ quan như gan, phổi, mắt hoặc hệ thần kinh trung ương, gây ra hội chứng “ấu trùng di chuyển nội tạng” (visceral larva migrans) cực nguy hiểm.

Trẻ nhỏ là nhóm có nguy cơ nhiễm bệnh cao vì thường xuyên tiếp xúc gần gũi với chó hoặc chơi ở vùng đất cát bẩn nơi chó phóng uế. Nếu không được phát hiện và can thiệp kịp thời, bệnh có thể dẫn đến các biến chứng nghiêm trọng như viêm gan, viêm phổi, suy giảm thị lực, thậm chí tổn thương hệ thần kinh.

☞ Xem thêm: 4 cách đuổi chó ị bậy đơn giản để SEN kiểm soát hành vi thú cưng

Dấu hiệu thú cưng bị mắc sán chó

Việc nhận biết sớm các dấu hiệu nhiễm sán sẽ giúp người nuôi can thiệp kịp thời, tránh để bệnh trở nặng và lây lan ra cho các vật nuôi khác hoặc các thành viên trong nhà. Một số dấu hiệu điển hình cho thấy chó mắc sán có thể kể đến như:

• Chó có biểu hiện sụt cân dù ăn nhiều, bụng phình to bất thường, lông khô xơ và dễ rụng.
• Thường xuyên liếm hậu môn, gãi ngứa hoặc lê mông trên sàn do cảm giác khó chịu từ giun sán.
• Phân lỏng, có thể lẫn máu, chất nhầy hoặc sán dài màu trắng trong phân.
• Chó có thể nôn ra giun, nhất là chó con hoặc chó có hệ miễn dịch kém.
• Trường hợp nặng, chó có thể duy trì trạng thái mệt mỏi, ngủ nhiều, ăn ít hoặc bỏ ăn, dễ bị các bệnh nhiễm trùng cơ hội do sức đề kháng bị suy giảm.

Cách điều trị cho chó, mèo bị sán chó

Khi nghi ngờ thú cưng bị nhiễm sán, điều cấp thiết nhất mà SEN cần làm là đưa bé đến cơ sở thú y để được bác sĩ thăm khám, chẩn đoán chính xác tình trạng nhiễm sán và đưa ra phác đồ điều trị phù hợp.

Tùy theo tình trạng sức khỏe, độ tuổi và mức độ nhiễm ký sinh trùng, bác sĩ có thể chỉ định dùng thuốc trị giun sán dạng viên, dạng nước hoặc thuốc nhỏ gáy chứa các hoạt chất như praziquantel, fenbendazole hoặc pyrantel pamoate. Những hoạt chất này có khả năng tiêu diệt sán trưởng thành và hỗ trợ đào thải ấu trùng ra khỏi cơ thể chó.

Sau liều tẩy giun đầu tiên, thường cần theo dõi và lặp lại liệu trình sau 2 – 4 tuần để đảm bảo loại bỏ hoàn toàn mầm bệnh. SEN tuyệt đối không nên tự ý sử dụng thuốc tẩy giun của người cho chó để tránh nguy cơ ngộ độc nghiêm trọng. Trong suốt quá trình điều trị, bạn cần chú ý tăng cường dinh dưỡng, giữ ấm cơ thể, đảm bảo vệ sinh và theo dõi các biểu hiện bất thường trong phân, hành vi ăn uống hoặc vận động để điều chỉnh chế độ chăm sóc nhằm giúp thú cưng phục hồi nhanh chóng.

☞ Xem thêm: Địa chỉ thú y gần tôi chất lượng cao, giá hợp lý tại Hà Nội

Cách phòng ngừa sán chó cho chó

Phòng ngừa luôn là biện pháp đơn giản, ít tốn kém nhưng mang lại hiệu quả lâu dài nhất để bảo vệ sức khỏe cho thú cưng và cả gia đình bạn. Dưới đây là những mẹo phòng ngừa sán chó cho chó mà SEN nên áp dụng:

Vệ sinh không gian sống kỹ càng

Một không gian sống sạch sẽ, khô thoáng và được khử khuẩn thường xuyên chính là yếu tố then chốt giúp hạn chế sự phát triển và lây lan của sán. SEN nên dọn phân ngay sau khi thú cưng đi vệ sinh, đặc biệt nếu nuôi chó mèo trong nhà thì cần thường xuyên thay cát, cọ rửa khay vệ sinh để tránh trường hợp trứng sán phát tán ra môi trường xung quanh.

Các vật dụng như ổ nằm, chăn, khay vệ sinh và bát ăn uống cũng cần được vệ sinh định kỳ, tốt nhất là bằng nước nóng hoặc các dung dịch sát khuẩn chuyên dụng an toàn cho thú cưng, nhằm tiêu diệt mầm bệnh và bảo vệ sức khỏe toàn diện cho các bé.

Cho chó ăn chín, uống sôi

Thức ăn dành cho chó nên được chế biến từ nguyên liệu có nguồn gốc rõ ràng, được sơ chế sạch sẽ và nấu chín hoàn toàn. Nước uống cũng cần được thay mới mỗi ngày để tránh tình trạng đọng cặn bẩn và trở thành môi trường thuận lợi cho ký sinh trùng phát triển. Việc tuân thủ nguyên tắc ăn chín, uống sôi không chỉ đem tới cho thú cưng những bữa ăn chất lượng mà còn là cách hiệu quả để giảm thiểu nguy cơ chúng bị nhiễm ấu trùng sán qua đường ăn uống.

☞ Xem thêm: Những điều cấm kỵ khi nuôi chó mà SEN không nên mắc phải

Hạn chế nuôi thả thú cưng tự do

Chó mèo khi được thả rông rất dễ tiếp xúc với đất cát bẩn hoặc phân chứa trứng giun sán từ những con vật khác, làm tăng nguy cơ nhiễm bệnh. Vì vậy, để bảo vệ sức khỏe cho thú cưng, bạn nên chủ động quản lý chúng bằng dây dắt và rọ mõm khi ra ngoài, đồng thời tránh để chó mèo vui chơi ở những khu vực kém vệ sinh. Lý tưởng nhất là nuôi thú cưng trong không gian kín đáo, sạch sẽ trong nhà để hạn chế tối đa khả năng mang mầm bệnh từ môi trường bên ngoài vào.

Thường xuyên tẩy giun sán và khám sức khỏe định kỳ cho thú cưng

Theo khuyến cáo của các chuyên gia thú y, chó mèo nên được tẩy giun lần đầu khi đủ 35 ngày tuổi. Trong giai đoạn dưới 6 tháng tuổi, cần tẩy giun định kỳ cho chó cứ mỗi tháng 1 lần. Khi thú cưng trên 6 tháng tuổi, việc tẩy giun nên được thực hiện đều đặn 3 tháng một lần hoặc theo hướng dẫn cụ thể từ bác sĩ thú y.

Bên cạnh đó, việc khám sức khỏe tổng quát định kỳ 6 tháng/lần cũng rất quan trọng để phát hiện sớm các dấu hiệu nhiễm giun sán và can thiệp kịp thời, giúp phòng ngừa hiệu quả các biến chứng nguy hiểm như tắc ruột, xuất huyết tiêu hóa hay suy giảm miễn dịch.

☞ Xem thêm: Lịch tẩy giun và tiêm phòng cho chó con đầy đủ và chi tiết

Có thể thấy, chó nhiễm sán là một tình huống đáng báo động, cần được điều trị càng sớm càng tốt để đảm bảo sức khoẻ cho thú cưng lẫn những thành viên trong gia đình. Mong rằng bài viết trên đây đã đem tới cho bạn những thông tin hữu ích để lý giải cho thắc mắc sán chó là gì, có nguy hiểm không và cách phòng ngừa, điều trị hiệu quả khi chó nhiễm phải loại ký sinh trùng nguy hiểm này.

Nếu bạn mới nuôi chó và còn nhiều thắc mắc liên quan tới những bệnh ký sinh trùng thường gặp ở chó hoặc đang tìm kiếm một địa chỉ thú y uy tín để thăm khám và điều trị bệnh sán cho thú cưng thì đừng ngại liên hệ với chi nhánh Tropicpet gần nhất để nhận được sự hỗ trợ tận tình từ đội ngũ chuyên nghiệp của chúng tôi.

Các bác sĩ và nhân viên giàu chuyên môn, kinh nghiệm của Tropicpet luôn sẵn sàng đem tới những dịch vụ chăm sóc chuyên sâu, toàn diện nhất để đổi lấy cuộc sống khoẻ mạnh, thoải mái cho thú cưng của bạn.