Tại sao chó ăn phân? Lý giải hành vi kỳ lạ của chó từ góc nhìn thú y

Không ít người nuôi chó từng bất ngờ, thậm chí e ngại khi phát hiện thú cưng của mình có thói quen ăn phân, dù là phân của chính mình hay của động vật khác. Hành vi này có thể gợi ra hàng loạt câu hỏi như “Tại sao chó lại ăn phân?” hay “Liệu việc ăn phân có nguy hiểm cho sức khỏe của chó không và cần làm gì để ngăn ngừa?”. Nếu bạn đọc cũng đang có những băn khoăn tương tự, hãy cùng Bệnh viện thú y Tropicpet tìm hiểu nguyên nhân và cách xử lý hành vi ăn phân ở chó trong bài viết dưới đây nhé.

Tại sao chó ăn phân?

Hành vi ăn phân ở chó là một hiện tượng phổ biến hơn nhiều người nghĩ. Dù nghe có vẻ phản cảm, SEN vẫn cần hiểu rõ những nguyên nhân gây ra hiện tượng này để điều chỉnh cách chăm sóc phù hợp. Dưới đây là những đáp án điển hình cho câu hỏi “Tại sao chó ăn phân?” mà bạn đang thắc mắc:

Do bản năng di truyền từ loài sói

Trong tự nhiên, tổ tiên của chó là loài sói hoang dã, vốn có thói quen ăn phân để xoá dấu vết khỏi kẻ thù hoặc các loài săn mồi khác. Việc này giúp bảo vệ sự an toàn cho cả đàn, đặc biệt là khi trong đàn có những con non yếu hoặc khi chúng đang trong mùa sinh sản. Ngoài ra, loài sói cũng ăn phân có chứa vi khuẩn để ngăn ngừa dịch bệnh lan rộng trong đàn, bởi phân tồn tại lâu ngày dễ sinh mầm bệnh. Dù chó nhà đã được thuần hoá qua hàng triệu năm, một phần bản năng này vẫn có thể tồn tại trong hành vi của chúng.

Do chó mẹ đang vệ sinh cơ thể cho đàn con

Với chó mẹ sau khi sinh, hành động ăn phân con là hoàn toàn bình thường. Chó mẹ thường liếm hậu môn và vùng bụng con để kích thích chúng đi vệ sinh, sau đó ăn luôn phân để giữ tổ sạch sẽ, tránh thu hút côn trùng hoặc kẻ săn mồi. Đây là bản năng tự nhiên nhằm bảo vệ con non trong giai đoạn sơ sinh. Tuy nhiên, nếu chó mẹ vẫn duy trì hành vi này quá lâu sau thời kỳ cai sữa, người nuôi nên theo dõi để đảm bảo đó không phải dấu hiệu của việc chúng quá stress hoặc thiếu dinh dưỡng sau kỳ sinh nở.

Do chó bị thiếu chất

Một trong những nguyên nhân phổ biến lý giải cho việc tại sao chó ăn phân là chúng bị thiếu hụt dinh dưỡng, đặc biệt là các vitamin, khoáng chất hoặc enzyme tiêu hoá. Khi chế độ ăn không cân bằng hoặc chó mắc bệnh lý về tiêu hoá khiến khả năng hấp thụ dinh dưỡng kém, chúng có xu hướng tự tìm lại những chất còn sót trong phân. Điều này gióng lên một hồi chuông cảnh báo rằng người nuôi cần xem xét lại chế độ dinh dưỡng cũng như chất lượng thức ăn của thú cưng.

☞ Xem thêm: Chó bị tụt Canxi và các vấn đề liên quan bạn bần biết?

Do chó đang gặp phải vấn đề tâm lý tiêu cực

Vấn đề tâm lý cũng là một trong những nguyên nhân phổ biến dẫn đến hành vi ăn phân ở chó. Nếu thường xuyên bị la mắng vì phóng uế bừa bãi, chó có thể hình thành thói quen ăn phân như một cách xóa dấu vết để tránh bị trừng phạt. Ngoài ra, căng thẳng lo âu kéo dài cũng khiến chó tìm đến hành vi này như một phản ứng tự trấn an, tương tự như việc con người có thể cắn móng tay, bứt tóc hoặc uống nước liên tục khi stress.

Do chó tò mò hoặc buồn chán

Đối với những chú chó có tính tò mò cao, đặc biệt là chó con đang trong giai đoạn khám phá thế giới xung quanh, việc vô tình nếm thử phân có thể chỉ xuất phát từ bản năng tìm hiểu mà không nhận thức được đây là hành vi không nên.
Bên cạnh đó, những chó trưởng thành bị bỏ mặc quá lâu, thiếu đồ chơi hoặc không được vận động, tương tác thường xuyên, cũng có thể hình thành thói quen ăn phân như một cách giải khuây trong lúc buồn chán. Hành vi này nếu kéo dài mà không được điều chỉnh kịp thời có thể trở thành thói quen xấu, gây ảnh hưởng đến sức khỏe đường ruột và tâm lý của chó.

☞ Xem thêm: Chó buồn bã là do đâu? Cách giúp thú cưng vui vẻ, hoạt bát trở lại

Chó ăn phân có nguy hiểm không?

Bên cạnh việc hiểu rõ tại sao chó ăn phân, người nuôi cũng cần nhận thức về những hệ lụy tiềm ẩn nếu hành vi này xảy ra thường xuyên. Mặc dù trong một số trường hợp đặc biệt như chó mẹ chăm con hoặc chó con đang làm quen với môi trường sống, việc ăn phân có thể được xem là phản xạ tự nhiên và thường biến mất sau một thời gian ngắn. Tuy nhiên, nếu hành vi ăn phân kéo dài hoặc lặp lại thường xuyên, nó có thể gây ra nhiều nguy cơ nghiêm trọng cho sức khỏe của thú cưng, bao gồm:

Nguy cơ rối loạn tiêu hoá hoặc nhiễm độc tố, nhiễm khuẩn

Phân của động vật chứa hàng tỷ vi khuẩn và ký sinh trùng có hại như E. coli, Salmonella, Giardia,… Khi chó ăn phải phân, dù là phân của chính mình hay của con vật khác, chúng đều có nguy cơ cao mắc các bệnh lý về đường tiêu hóa như rối loạn tiêu hóa, nôn mửa, tiêu chảy hoặc viêm ruột cấp tính. Trong những trường hợp nặng, vi khuẩn và độc tố trong phân có thể xâm nhập vào máu, gây nhiễm trùng huyết, suy gan, suy thận, thậm chí đe dọa tính mạng của chó.

Hình thành nhiều hành vi bất thường

Nếu hành vi ăn phân kéo dài mà không được can thiệp kịp thời, chó có thể hình thành thói quen cố định, lặp lại hành vi này ngay cả khi không đói hay thiếu chất dinh dưỡng. Về lâu dài, điều này không chỉ gây khó khăn trong quá trình huấn luyện mà còn khiến nhiều SEN cảm thấy mất hứng hoặc e ngại khi chăm sóc thú cưng.

Gây mất vệ sinh cho không gian sống

Một trong những hệ quả dễ nhận thấy nhất khi chó ăn phân là hơi thở có mùi hôi thối khó chịu do vi khuẩn và độc tố tích tụ trong khoang miệng. Lâu dần, điều này có thể dẫn đến viêm nướu, viêm miệng hoặc nhiễm khuẩn răng miệng.
Không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe của chó, hành vi này còn tăng nguy cơ lây nhiễm chéo cho người và vật nuôi khác trong nhà. Bên cạnh đó, việc chó dẫm lên hoặc chơi quanh phân cũng khiến không gian sống mất vệ sinh, đặc biệt nguy hiểm đối với gia đình có trẻ nhỏ hoặc người có hệ miễn dịch yếu.

Làm thế nào để ngăn ngừa tình trạng chó ăn phân?

Tình trạng chó ăn phân hoàn toàn có thể điều chỉnh và ngăn ngừa được nếu người nuôi áp dụng đồng thời những biện pháp dưới đây trong quá trình nuôi dưỡng thú cưng:

Quan sát hành vi và kiểm tra sức khoẻ cho chó

Trước hết, SEN cần xác định nguyên nhân cụ thể gây ra hành vi ăn phân ở chó. Hãy quan sát thói quen đi vệ sinh, chế độ ăn uống, môi trường sống và tâm trạng của thú cưng trong vòng 1 – 2 ngày để nhận diện yếu tố bất thường.

Nếu hành vi này lặp lại thường xuyên hoặc kèm theo các dấu hiệu bất ổn như tiêu chảy, nôn ói, sụt cân, người nuôi nên đưa chó đến bác sĩ thú y để được kiểm tra đường ruột, xét nghiệm phân và tầm soát ký sinh trùng. Việc này giúp xác định chính xác nguyên nhân có phải do bệnh lý hay do rối loạn hành vi, từ đó đưa ra phác đồ điều chỉnh phù hợp.

☞ Xem thêm: Chó ỉa ra máu: Nguyên nhân, cách xử lý và chăm sóc hiệu quả

Huấn luyện chó bằng những mệnh lệnh đơn giản

Huấn luyện hành vi đúng cách là yếu tố quan trọng giúp hạn chế tình trạng chó ăn phân. SEN nên bắt đầu dạy dỗ thú cưng từ sớm, sử dụng những mệnh lệnh ngắn gọn, rõ ràng và nhất quán để chó hiểu được giới hạn hành vi.

Trong quá trình huấn luyện, phương pháp tích cực luôn mang lại hiệu quả cao hơn so với việc trách phạt. Hãy khen thưởng hoặc vuốt ve khi chó thực hiện đúng, chẳng hạn như đi vệ sinh đúng chỗ hoặc không tỏ ra tò mò với phân sau khi đi vệ sinh. Cách làm này không chỉ giúp củng cố hành vi tốt, mà còn khiến chó cảm thấy an toàn, tin tưởng và tránh bị căng thẳng, từ đó hạn chế hành vi ăn phân để giải toả stress.

Điều chỉnh lại chế độ ăn uống cho chó

Chế độ dinh dưỡng hợp lý đóng vai trò quan trọng trong việc phòng ngừa hành vi ăn phân ở chó. Việc bổ sung chất xơ, enzyme tiêu hoá, vitamin và khoáng chất thiết yếu giúp hỗ trợ hệ tiêu hoá hoạt động ổn định, tăng cảm giác no và giảm xu hướng tìm kiếm những vật không nên ăn như phân hoặc rác rưởi.

SEN nên lựa chọn nguồn thức ăn cân bằng dinh dưỡng, rõ ràng về nguồn gốc và phù hợp với độ tuổi, thể trạng cũng như mức độ vận động của thú cưng. Trong một số trường hợp cụ thể, bác sĩ thú y có thể chỉ định bổ sung men vi sinh hoặc khoáng chất hỗ trợ tiêu hoá nhằm giúp chó hấp thu tốt hơn và duy trì đường ruột khỏe mạnh.

Xây dựng môi trường sống an toàn, thoải mái cho thú cưng

Việc giữ gìn khu vực sinh hoạt của chó luôn sạch sẽ bằng cách dọn phân ngay sau khi chó đi vệ sinh, khử khuẩn bằng dung dịch tẩy rửa an toàn,… cũng là cách đơn giản nhưng rất hiệu quả để hạn chế chó ăn phân. Ngoài ra, SEN cũng cần chủ động tạo cho chó không gian vui chơi, chạy nhảy giúp giải toả năng lượng và tránh cảm giác buồn chán, từ đó giúp thú cưng quên đi thói quen ăn phân để giải khuây.

Dành nhiều thời gian để quan tâm, chơi đùa cùng cún cưng

Sự tương tác tích cực giữa người và thú cưng không chỉ giúp tăng tình cảm mà còn ổn định tâm lý, giảm stress và cải thiện hành vi cho chó, trong đó có tình trạng chó ăn phân. Bạn nên chủ động dành thời gian để vuốt ve, chơi đùa cùng thú cưng, dắt chúng ra ngoài mỗi ngày để đi dạo và vận động nhẹ nhàng.

☞ Xem thêm: Lợi ích khi dắt chó đi dạo và cách dắt chó đi dạo dễ dàng, an toàn

Tóm lại, có rất nhiều nguyên nhân dẫn đến việc chó ăn phân, nhưng SEN hoàn toàn có thể điều chỉnh hành vi này nếu có đủ kiên nhẫn và biết cách cải thiện đời sống cả về thể chất lẫn tinh thần cho những người bạn bốn chân. Hy vọng rằng bài viết trên đây đã giải đáp cho SEN những thắc mắc như “Tại sao chó ăn phân?” hay “Cách ngăn ngừa tình trạng chó ăn phân hiệu quả”.

Nếu còn bất cứ câu hỏi nào liên quan đến việc huấn luyện thú cưng hoặc đang tìm kiếm một địa chỉ thú y uy tín để kiểm tra xem thú cưng của mình có gặp phải vấn đề sức khoẻ – tâm lý nào hay không thì SEN hoàn toàn có thể liên hệ với chi nhánh Tropicpet gần nhất để được tư vấn nhanh chóng, kỹ càng. Đội ngũ bác sĩ thú y và nhân viên của chúng tôi luôn sẵn sàng đồng hành cùng bạn trên hành trình nuôi dưỡng cún cưng, giúp các bé tận hưởng một cuộc sống khoẻ mạnh, hạnh phúc cùng gia đình bạn.